ΑΠ' ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΕΝΟ ΤΣΟΥΚΑΛΙ

Όμως εσύ, αδελφέ μου, ξέρεις πώς από τούτα τ' απλά λόγια
από τούτες τις απλές πράξεις, από τούτα τα απλά τραγούδια
μεγαλώνει το μπόι της ζωής, μεγαλώνει ο κόσμος, μεγα-
λώνουμε...

Γιάννης Ρίτσος

...

Σήμερα υπάρχει μια χούντα η οποία καλύπτεται από το άλλοθι της δημοκρατίας...

Βασίλης Διαμαντόπουλος

ΠΟΥΛΙ ΣΕ ΔΕΝΤΡΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ

Από παιδί χανόσουνα στα βάθη και στα ύψη
ποιο άστρο τα κανόνισε βροχή να μη σου λείψει
κι έφευγες πάντα βιαστικά σαν να σε κυνηγούνε
εκείνα που περάσανε κι εκείνα που θα 'ρθούνε

Πάρε τη ζωή στα δυο σου χέρια
τις γροθιές σου χτύπα στα μαχαίρια
θα 'φευγαν τα σύννεφα φαντάσου
αν κουνούσες λίγο τα φτερά σου

Πουλί σε δέντρο αρχοντικό παλιό τραγούδι λέει
αυτός που όλα τα 'χασε ματώνει μα δεν κλαίει
αν δε φυσήξει ο άνεμος το φύλλο δε σαλεύει
αν δε θυμώσει η θάλασσα το κύμα δε χορεύει

Πάρε τη ζωή στα δυο σου χέρια
τις γροθιές σου χτύπα στα μαχαίρια
θα 'φευγαν τα σύννεφα φαντάσου
αν κουνούσες λίγο τα φτερά σου

Άλκης Αλκαίος

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Παρέστην προ ημερών σε μια συζήτηση περί μουσικής. Αναφέρθηκε μάλιστα ένας τύπος στην ελληννική μουσική υποστηρίζοντας φανατικά ότι όλοι οι έλληνες μουσουργοί, Χατζιδάκις, Θεοδωράκης κλπ θα έπρεπε να απορρίπτονται ως υπερεκτιμημένοι. Έλεγε μάλιστα ότι το επίπεδο της μουσικής τους είναι αστείο και το συνέκρινε μάλιστα με εκείνο του σύγχρονου μας Φοίβου!!! Χάνουν λέει στη σύγκριση με Beatles, Pink Floyd κλπ μεγάλα ξένα συγκροτήματα, δηλαδή όλοι αυτοί είναι καλύτεροι μουσικοί από τους δικούς μας. Μάλιστα χαρακτήρισε το Θεοδωράκη και το Χατζιδάκι εθνικιστικό κατάλοιπο μιας παλιάς μετεμφυλιακής εποχής!!! Δεν είχαν λέει πηγαία μελωδία και έκαναν ένα σωρό περίτεχνα αρμονικά παιχνίδια για να καλύψουν εγγενείς συνθετικές αδυναμίες...
Μπούρδες κύριοι...
Πρώτον η μουσική και τα τραγούδια αυτών των ανθρώπων αποδείχτηκαν ανθεκτικά στο χρόνο, που αποτελεί το σημαντικότερο ίσως τεκμήριο (αν μπορεί να υπάρχει τέτοιο) για την αξία ενός καλλιτεχνικού έργου. Δυστυχώς ή ευτυχώς τα τραγούδια αυτά παραμένουν επίκαιρα, μπορώ να επικαλεστώ δεκάδες παραδείγματα που δεν έχουν χάσει τίποτα από τη φρεσκάδα τους και το νόημά τους για μας σήμερα. Τραγούδια που θα μείνουν για πάντα καινούρια και ζωντανά...
Δε μπαίνω στον κόπο να σχολιάσω τη σύγκριση με το Φοίβο, δεν αξίζει, πραγματικά πρόκειται περί γελλοιότητας...
Όσον αφορά τις συγκρίσεις, πρόκειται περί ηλιθιοτήτων. Δεν υπάρχει καλή και κακή μουσική. Ακόμη περισσότερο δεν υπάρχει καλύτερη ή χειρότερη μουσική, άτοπο.
Υπάρχει μουσική και τραγούδι που μας αρέσει και που δε μας αρέσει, που έχει κατι να μας πει ή όχι, μπορεί κάτι να μας αρέσει περισσότερο από κάτι άλλο, δεκτόν, αλλά αυτό δεν το κάνει αυτομάτως καλύτερο ή χειρότερο. Η αρχή της απόλυτης υποκειμενικότητας στην κρίση του όποιου καλλιτεχνικού δημιουργήματος έχει καθολική ισχύ! Υπάρχει λοιπόν μουσική και τραγούδι που μας αρέσει, μας αποκαλύπτει και μας εκφράζει και τίποτα περισσότερο ή λιγότερο από αυτο!
Όσον αφορά τις μελωδίες δε χρειάζεται να πούμε και πολλά, είναι δεδομένη η στιβαρότητα, η καθαρότητα και ο λυρισμός των μεγάλων μας αυτών συνθετών. Από τη μια έχουμε το μάστορα του λυρισμού Χατζιδάκι και από την άλλη έχουμε ένα Θεοδωράκη ο οποίος στήριξε όλο το συμφωνικό του έργο σε παλιότερες μελωδίες του, πράγμα που δείχνει την αξία τους και τη δύναμή τους.
Όσον αφορά αυτό το περί εθνικιστικών καταλοίπων, πρόκειται ισως ακόμη και για τη μεγαλύτερη γελλοιότητα που ξεστόμισε αυτός ο ανίδεος. Ναι όλοι οι μεγάλοι μας δημιουργοί, ο Χατζιδάκις, ο Θεοδωράκης και τόσοι άλλοι μουσικοί και μη, είχαν μια δεδομένη βαθιά ελληνικότητα, αυτό είναι εθνικιστικό? Οι άνθρωποι μεγάλωσαν και βίωσαν την ελληνική κουλτούρα και αυτό πέρασαν μέσα στη μουσική τους και στα έργα τους, τι άλλο θα έπρεπε να κάνουν δηλαδή? γι αυτό εξάλλου πρόκειται και περί ελληνικής μουσικής. Κάθε λαός έχει μια πολιτιστική παρακαταθήκη, αυτοί χρησιμοποιούν οι νεότεροι και βγάζουν κάτι καινούριο. Έτσι και οι μεγάλοι μας μουσικοί, ανακάλυψαν το ρεμπέτικο, το δημοτικό τραγούδι τη βυζαντινή μουσική, τα μεγάλα ποιητικά και στιχουργικά έργα και έφτιαξαν ένα νέο είδος μουσικής, καινούριο αλλά όχι άγνωστο. Ίσα ίσα γνώριμο, γιατί περιείχε όλη αυτή την πολιτιστική παρακαταθήκη του λαού μας.
Ένας λαός που βρίσκεται σε εξέλιξη συνθέτει τα παλιότερα στοιχεία του και βγάζει κάτι νέο. Αυτό έγινε εξάλλου σε όλους τους τομείς της νεοελληνικής δημιουργίας, μα πως αλλιώς θα μπορούσε να γίνει άλλωστε...
Τελικά μου φαίνεται ότι το συμπέρασμα από όλο αυτό είναι ότι μάλλον δεν πρέπει να ασχολούμαστε με ηλίθιους που απλά δεν ξέρουν τι τους γίνεται...

ΜΙΛΩ

Μιλώ για τα τελευταία σαλπίσματα των νικημένων στρατιωτών
Για τα τελευταία κουρέλια από τα γιορτινά μας φορέματα
Για τα παιδιά μας που πουλάν τσιγάρα στους διαβάτες
Μιλώ για τα λουλούδια που μαραθήκανε στους τάφους και τα σαπίζει η βροχή
Για τα σπίτια που χάσκουνε δίχως παράθυρα σαν κρανία ξεδοντιασμένα
Για τα κορίτσια που ζητιανεύουν δείχνοντας στα στήθια τις πληγές τους
Μιλώ για τις ξυπόλυτες μάνες που σέρνονται στα χαλάσματα
Για τις φλεγόμενες πόλεις τα σωριασμένα κουφάρια στους δρόμους
τους μαστροπούς ποιητές που σέρνονται τις νύχτες στα κατώφλια
Μιλώ για τις ατέλειωτες νύχτες όταν το φως λιγοστεύει τα ξημερώματα
Για τα φορτωμένα καμιόνια και τους βηματισμούς στις υγρές πλάκες
Για τα προαύλια των φυλακών και το δάκρυ των μελλοθανάτων

Μα πιο πολύ μιλώ για τους ψαράδες
Π’ αφήσανε τα δίχτυα τους και πήρανε τα βήματα Του
Κι όταν Αυτός κουράστηκε αυτοί δεν ξαποστάσαν
Κι όταν Αυτός τους πρόδωσε αυτοί δεν αρνηθήκαν
Κι όταν Αυτός δοξάστηκε αυτοί στρέψαν τα μάτια
Κι οι σύντροφοι τους φτύνανε και τους σταυρώναν
Κι αυτοί γαλήνιοι το δρόμο παίρνουνε π’ άκρη δεν έχει
Χωρίς το βλέμμα τους να σκοτεινιάσει ή να λυγίσει

Όρθιοι και μόνοι μες στη φοβερή ερημία του πλήθους.

Μανώλης Αναγνωστάκης

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΒΕΡΩΦ

Κράτησα τη ζωή μου
κράτησα τη ζωή μου ταξιδεύοντας
ανάμεσα σε κίτρινα δέντρα κατά το πλάγιασμα της βροχής
σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες με τα φύλλα της οξιάς
καμιά φωτιά στη κορυφή τους βραδιάζει
...
Κράτησα τη ζωή μου ψιθυριστά μέσα στην απέραντη σιωπή
δεν ξέρω πια να μιλήσω μήτε να συλλογιστώ
ψίθυροι σαν την ανάσα του κυπαρισσιού τη νύχτα εκείνη
σαν την ανθρώπινη φωνή της νυχτερινής θάλασσας στα χαλίκια σαν
την ανάμνηση της φωνής σου λέγοντας "ευτυχία"
...
Ο δρόμος αυτός δεν τελειώνει δεν έχει αλλαγή, όσο γυρεύεις
να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια, εκείνους που έφυγαν εκείνους
που χάθηκαν μέσα στον ύπνο τους σε πελαγίσιους τάφους
όσο ζητάς τα σώματα που αγάπησες να σκύψουν
κάτω από τα σκληρά κλωνάρια των πλατάνων εκεί
που στάθηκε μια αχτίδα του ήλιου γυμνωμένη
και σκίρτησε ένας σκύλος και φτεροκόπησε η καρδιά σου
ο δρόμος δεν έχει αλλαγή, κράτησα τη ζωή μου
...
Γιώργος Σεφέρης

ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥ Γ.Σ.

Οπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει.
Στο Πήλιο μέσα στις καστανιές το πουκάμισο του Κεν-
ταύρου
γλιστρούσε μέσα στα φύλλα για να τυλιχτεί στο κορμί μου
καθώς ανέβαινα την ανηφόρα κι η Θάλασσα μ' ακολου-
θούσε
ανεβαίνοντας κι αυτή σαν τον υδράργυρο Θερμομέτρου
ώσπου να βρούμε τα νερά του βουνού.
Στη Σαντορίνη αγγίζοντας νησιά που βουλιάζαν
ακούγοντας να παίζει ένα σουραύλι κάπου στις αλαφρό-
πετρες
μου καρφωσε το χέρι στην κουπαστή
μια σαϊτα τιναγμένη ξαφνικά
από τα πέρατα μιας νιότης βασιλεμένης.
Στις Μυκήνες σήκωσα τις μεγάλες πέτρες και τους θη-
σαυρούς των Ατρειδών
και πλάγιασα μαζί τους στο ξενοδοχείο της "Ωραίας
Ελένης του Μενελαου"~
χάθηκαν μόνο την αυγή που λάλησε η Κασσάντρα
μ' έναν κόκορα κρεμασμένο στο μαύρο λαιμό της.
Στις Σπέτσες στον Πόρο και στη Μύκονο
μέ χτίκιασαν οι βαρκαρόλες.
Τι Θέλουν όλοι αυτοί που λένε
πως βρίσκουνται στην Αθήνα ή στον Πειραιά;
Ο ένας έρχεται από τη Σαλαμίνα και ρωτάει τον άλλο
μήπως "έρχεται εξ Ομονοίας"
"Οχι έρχομαι εκ Συντάγματος" απαντά κι είν' ευχαρι-
στημένος
"βρήκα το Γιάννη και με κέρασε ένα παγωτό".
Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει
δεν ξέρουμε τίποτε δεν ξέρουμε πως είμαστε ξέμπαρκοι
όλοι εμείς
δεν ξέρουμε την πίκρα του λιμανιού σαν ταξιδεύουν όλα
τα καράβια~
περιγελάμε εκείνους που τη νιώθουν.
Παράξενος κόσμος που λέει πώς βρίσκεται στην Αττική
και δε βρίσκεται πουθενά~
αγοράζουν κουφέτα για να παντρευτούνε
κρατούν "σωσίτριχα" φωτογραφίζουνται
ο άνθρωπος που είδα σήμερα καθισμένος σ' ένα φόντο με
πιτσούνια και με λουλούδια
δέχουνταν το χέρι του γερο-φωτογράφου να του στρώνει
τις ρυτίδες
που είχαν αφήσει στο πρόσωπό του
όλα τα πετεινά τ' ουρανού.
Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει ολοένα ταξιδεύει
κι αν "ορώμεν ανθούν πέλαγος Αιγαίον νεκροίς"
είναι εκείνοι που θέλησαν να πιάσουν το μεγάλο καράβι
με το κολύμπι
εκείνοι πού βαρέθηκαν να περιμένουν τα καράβια που δεν
μπορούν να κινήσουν
την ΕΛΣΗ τη ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ τον AMΒPAKΙKΟ.
Σφυρίζουν τα καράβια τώρα που βραδιάζει στον Πειραιά
σφυρίζουν ολοένα σφυρίζουν μα δεν κουνιέται κανένας
αργάτης
καμιά αλυσίδα δεν έλαμψε βρεμένη στο στερνό φως που
βασιλεύει
ο καπετάνιος μένει μαρμαρωμένος μες στ' άσπρα και στα
χρυσά.
Οπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει~
παραπετάσματα βουνών αρχιπέλαγα γυμνοί γρανίτες...
Το καράβι που ταξιδεύει το λένε ΑΓΩΝlΑ 1937.

A/π Αυλίς, περιμένοντας να ξεκινήσει.
Καλοκαίρι 1936

Γιώργος Σεφέρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Μειώσεις μισθών,
μειώσεις συντάξεων,
αύξηση φόρων,
500 ευρώ βασικός μισθός,
γηράσκετε αεί εργαζόμενοι...
Απεργίες,
διαδηλώσεις,
120000 κόσμος.
Συνθήματα,
"να καεί, να καεί, το μπουρδέλο η βουλή".
Ποιός το φώναξε?
Μολότωφ,
φωτιά σε τράπεζα,
τρεις νεκροί,
τρπεζίτες...
Οδύνη στη βουλή...
Προβοκάτσια...
Αριστεροί?
Δεξιοί?
Παρακρατικοί?
Μπάτσοι?
Τρέχα γύρευε...
Πολιτική αντιπαράθεση,
με επιχειρήματα
και εθνική ομοψυχία...
Τήρηση του συντάγματος:
ομιλία,
δευτερολογία,
καμπανάκι,
τελείωσε ο χρόνος σας κύριε βουλευτά.
Καλά τους τα είπε,
χειροκροτήματα...
Ψήφιση των νέων μέτρων,
ενεργοποίηση μηχανισμού.
Σωθήκαμε!!!

ΛΑΚΩΝΙΚΟΝ

O καημός του θανάτου τόσο με πυρπόλησε, που η λάμψη μου επέστρεψε στον ήλιο.
Kείνος με πέμπει τώρα μέσα στην τέλεια σύνταξη της πέτρας και του αιθέρος,
Λοιπόν, αυτός που γύρευα, ε ί μ α ι.
Ω λινό καλοκαίρι, συνετό φθινόπωρο,
Xειμώνα ελάχιστε,
H ζωή καταβάλλει τον οβολό του φύλλου της ελιάς
Kαι στη νύχτα μέσα των αφρόνων μ' ένα μικρό τριζόνι κατακυρώνει πάλι το νόμιμο του Aνέλπιστου.

Οδυσσέας Ελύτης

ΜΑΛΑΚΙΕΣ

Αν ο καθένας πλήρωνε για τις μαλακίες που λέει δε θα τις έλεγε...
Λάθος, γιατί αφού είναι μαλάκας δεν ξέρει ότι λέει μαλακίες...
και ως μαλάκας μπορεί να λέει και να κάνει μόνο μαλακίες...
Αλλά ποιός μαλάκας θα κρίνει τον άλλο ως περισσότερο μαλάκα και θα τον υποχρεώσει να πληρώνει για τις μαλακίες που λέει?
Κανείς! γιατί δεν έχει σημασία πόσο μαλάκας είσαι αλλά το ότι είσαι...
Και είμαστε όλοι μαλάκες και εγώ πρώτος που κάθομαι και γράφω τόσες μαλακίες...

ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ

Άνθη της πέτρας μπροστά στην πράσινη θάλασσα
με φλέβες που μου θύμιζαν άλλες αγάπες
γυαλίζοντας στ' αργό ψιχάλισμα

Άνθη της πέτρας φυσιογνωμίες που ήρθαν
όταν κανένας δεν μιλούσε και μου μίλησαν
που μ' άφησαν να τις αγγίξω ύστερα από την σιωπή
μέσα σε πεύκα σε πικροδάφνες και σε πλατάνια

Γιώργος Σεφέρης

ΕΛΕΝΗ

Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το κα-
λοκαίρι
Μουσκέψανε τα λόγια που είχανε γεννήσει αστροφεγγιές
Ολα τα λόγια που είχανε μοναδικό τους προορισμόν Ε-
σένα!
Κατά που θ' απλώσουμε τα χέρια μας τώρα που δε μας
λογαριάζει πια ο καιρός
Κατά που θ' αφήσουμε τα μάτια μας τώρα που οι μακρι-
νές γραμμές ναυάγησαν στα σύννεφα
Τώρα που κλείσανε τα βλέφαρά σου απάνω στα τοπία
μας
Κι είμαστε - σα να πέρασε μέσα μας η ομίχλη -
Μόνοι ολομόναχοι τριγυρισμένοι απ' τις νεκρές εικόνες σου.

Με το μέτωπο στο τζάμι αγρυπνούμε την καινούργια οδύνη
Δεν είναι ο θάνατος που θα μας ρίξει κάτω μια που Εσύ
υπάρχεις
Μια που υπάρχει αλλού ένας άνεμος για να σε ζήσει ολά-
κερη
Να σε ντύσει από κοντά όπως σε ντύνει από μακριά η ελ-
πίδα μας
Μια που υπάρχει αλλού
Καταπράσινη πεδιάδα πέρ' από το γέλιο σου ως τον ήλιο
Λέγοντάς του εμπιστευτικά πως θα ξανασυναντηθούμε
πάλι
Οχι δεν είναι ο θάνατος που θ' αντιμετωπίσουμε
Παρά μια τόση δα σταγόνα φθινοπωρινής βροχής
Ενα θολό συναίσθημα
H μυρωδιά του νοτισμένου χώματος μέσ' στις ψυχές μας
που όσο παν κι απομακρύνονται

Κι αν δεν είναι το χέρι σου στο χέρι μας
Κε αν δεν είναι το αίμα μας στις φλέβες των ονείρων σου
Το φως στον άσπιλο ουρανό
Κι η μουσική αθέατη μέσα μας ώ! μελαγχολική
Διαβάτισσα όσων μας κρατάν στον κόσμο ακόμα
Είναι ο υγρός αέρας η ώρα του φθινοπώρου ο χωρισμός
Το πικρό στήριγμα του αγκώνα στην ανάμνηση
Που βγαίνει όταν η νύχτα πάει να μας χωρίσει από το φως

Πίσω από το τετράγωνο παράθυρο που βλέπει προς τη
θλίψη
Πσυ δε βλέπει τίποτε
Γιατί έγινε κιόλας μουσική αθέατη φλόγα στο τζάκι χτύ-
πημα του μεγάλου ρολογιού στον τοίχο
Γιατί έγινε κιόλας
Ποίημα στίχος μ' άλλον στίχο αχός παράλληλος με τη
βροχή δάκρυα και λόγια
Λόγια όχι σαν τ' άλλα μα κι αυτά μ' ένα μοναδικό τους
προορισμόν : Εσένα!

Οδυσσέας Ελύτης